NỖI BUỒN ĐÁNH THỨC

  (Đọc tập thơ KHOẢNG MỎNG của Lê Bá Duy -NXB Văn học, 2011)

MỎNG VÀ CHẬT – NHỮNG KHOẢNG LẶNG TRONG THƠ LÊ BÁ DUY
PGS – Tiến sĩ Hồ Thế Hà

Khoảng mỏng là tập thơ thứ 4 in riêng của Lê Bá Duy mà tôi hân hạnh có trong tay như một cơ duyên: Thơ tìm Thơ. Tập thơ là kết quả của quá trình trăn trở và thể nghiệm mới từ những kinh nghiệm buồn của một hồn thơ đa cảm. Lê Bá Duy ít phát biểu về thơ hoặc tuyên ngôn về thơ một cách công khai, nhưng đây đó những câu thơ bất ngờ vụt hiện lại chính là vô thức mách hộ anh về niềm đam mê thi ca, kiểu như: “Cứ buồn thơ lại đến - Nhuộm hồn xanh máu tươi - Hét vang những hiển hiện - Năm tháng nở hoa cười” (Thơ) hoặc: “Nửa đêm - trăn trở - đón ngày - Nửa đêm - đốt lửa - đi cày - đồng Văn” (Nửa đêm) hoặc: “Có cô đơn thao thức – Tứ - thơ - ta - vỡ - òa” (Khổ)…Vậy là dù không cao giọng và không dự cảm trước một điều gì cho thơ thì tự trong cõi sâu thẳm của lòng, thơ Duy lại hiện lên những vui buồn, ân nghĩa quanh đời như những day dứt thường trực, không viết không đành. Chúng như những ám ảnh và thao thức thơ để con chữ hiện hình, dù mong manh, nhưng chúng có khả năng níu giữ buồn vui, kỷ niệm và vực dậy những tro tàn và lửa lạnh, làm thành những khoảng mỏng thơ Lê Bá Duy:
Đó là khoảng mỏng thời gian
Vương trên môi má võ vàng tháng năm

Đó là khoảng mỏng ánh rằm
Yêu thương trót  đã ngàn năm thẫn thờ

Đó là khoảng mỏng câu thơ
Mong manh mỏng đến bất ngờ mong manh
       (Khoảng mỏng)

 
Thơ bao giờ cũng xuất phát từ ngôi nhà tâm hồn của chính người thơ. Và khi có một rung cảm - dù nhỏ - vụt đến, thì những câu thơ liền gọi nhau xuất hiện khiêm nhường trên trang giấy hoặc trong im lặng của suy tư, khi ấy, thơ có số phận của riêng mình. Hay hoặc dở lại thuộc về người đọc phán xét. Nhà thơ cũng từ đó mà vinh hạnh, hệ lụy hoặc khổ đau, cần gì phải nhiều lời: “Câu thơ - huyết vỡ lời tim - Trăm năm - duyên phận - nổi chìm -xót xa” (Khát) nhưng không thể không ân huệ từ cuộc đời để tiếp tục yêu thương và tiếp tục tìm thơ:
Đi trong nước mắt mà cười
Lặng trong bão tố xin đời bao dung
Tri âm góc bể thâm cung
Nguyện cầu cay đắng tận cùng khổ đau
         (Đêm trong thơ)
Thơ Lê Bá Duy thường trực nỗi buồn, có thể là xuất phát từ những kinh nghiệm sống qua của anh, cũng có thể nhập vai từ kinh nghiệm buồn của người khác. Tất cả đã trở thành những khoảng mỏng và chật trong hồn. Và thi ca là cách giải thoát những dồn nén ấy để được tâm sự, sẻ chia: “Một mình - chát - với một mình - Một mình - chát - với vườn tình - trống trơn - Một mình - chát - với nguồn cơn - Một mình - chát - với cô đơn - một mình” (Chát một mình). Vậy là có một hiện thực bất ổn từ trái tim không lúc nào tĩnh vật của chính người thơ:
Lời trái tim đắng đót
Từ hai nửa yêu thương
Thổi bùng bao khát vọng
Giữa thế cuộc vô thường
             (Lời trái tim)
Khao khát thường vực con người tiếp tục mơ mộng, nhưng một khi đã không thành hiện thực thì tự mình “Hãy sống vui ngày tháng cõi người” để tiếp tục : “Đi trong nước mắt mà cười – Lặn trong bão tố xin đời bao dung” (Đêm trong thơ). Ở đó, có “Sột soạt những tiếng lòng anh – Muốn hét vỡ tung lồng ngực dế”. Đó chính là cách thắng lợi khôn ngôn để may mà có nỗi buồn, đời còn hy vọng:
Ta mang nỗi nhớ đi tìm
Câu thơ khắc khoải lặng im với mình
Một đời khát trọn cuộc tình
Một đời khát chẳng bóng hình cô đơn
Nửa đêm gảy một tiếng đờn
Tri âm cách cảm chập chờn đâu đây
Bàn tay siết chặt bàn tay
Áp tim hòa nhịp tìm say cõi người
     (Nhớ em)
Từ những thông điệp thơ của Duy, ta đã tìm ra nguồn cội của mọi bi ai. Đó là kết quả của những mối tình ly tan - dù chúng đã thành xa lắc, nhưng luôn đồng vọng điệp khúc buồn năm tháng : “Mai này khuyết nửa vầng trăng - Vắng em nỗi nhớ vết hằn thời gian” (Nửa vầng trăng). Hiện thực lẫn giấc mơ cứ chập chờn, hư ảo:
Từ em
dứt áo ra đi
Nghe mùa trăn trở
Nghe ly rượu buồn
Nghe tình
Khát
Dưới trăng suông
Và nghe
Thức
Mọi ngọn nguồn …
từ em.
                (Từ em)
Nhưng không đến nỗi như anh chàng Trương Chi tội nghiệp ngày xưa, mãi hút dần vào khổ đau và quên lãng để thành bi tình sử muôn đời chưa có lời giải minh thõa đáng. Thơ Duy nhân ái hơn, không oán trách, chỉ nhận về mình tất cả nỗi buồn. Dù tình xa, tình hoài vọng thì đó cũng là cách để con người cảm nhận “thú đau thương” may ra được tỵ nạn trong trái tim đau mà chỉ có thơ mới lưu giữ như một chứng chỉ thời gian:
 Cuộc tình xa dĩ vãng
 Người đi từ trăm năm
 Ta nhặt về tỵ nạn
 Ủ ấm một hoang tàn
(Thơ)
 Em đi rồi hoa cỏ vẫn xanh
 Chỉ có anh tím dần nỗi nhớ
 Ngày qua ngày trên cỗ xe trăn trở
 Cây nhú mầm khắc khoải không nguôi
          (Có một chiều)
Vậy là một ảo giác khác xuất hiện trong thơ Lê Bá Duy như phép thắng lợi tinh thần để vỗ về nỗi đợi chờ đơn độc:
Khoác áo choàng nàng tiên, em bay trong ảo giác
Không nhớ thời gian bồi lở phận người
Tìm trong niềm vui thất lạc từ nghìn năm trước
Dẫu mơ màng trong một thoáng chiêm bao
Dẫu có lúc kiệt sức rơi xuống
Một trái tim nâng cơn khát giữa đời
       (Bên trong áo choàng)
Cho nên niềm hy vọng vẫn chưa từng nguội tắt, khi hai tâm hồn vẫn hướng về nhau:
Có còn nhớ nhau?
Xin hãy quay 365 ngày ngược lại
Hạnh phúc trở về…cùng tắm một dòng sông!
    (Niệm khúc xanh)
 Ở mảng thơ về tình yêu, về nhân sinh, về đời tư - thế sự, Lê Bá Duy đã chú ý đến chất suy tư, triết lý - dù không phải lúc nào cũng đạt đến độ sâu và mới lạ, nhưng có thể nói, những nỗ lực của Duy cho thơ ở khía cạnh này là đáng được ghi nhận, kiểu như: “Ngày chưa tắt sau đồi – Hoa tàn trong ngõ vắng – Môi tìm môi chát đắng – Tim vỡ loáng loang đời” (Thơ) hoặc: “Nhiều khi gió im lặng – Nghe lòng hoa đắng cay – Nhiều khi mưa đi vắng – Đất khô môi đường cày” (Im lặng). Và Duy cần phải có độ kết tinh hơn nữa để có thơ  hay, hấp dẫn người đọc (dĩ nhiên là phải nhờ vào độ sâu của tư duy mỹ học và triết học). Công bằng mà nói, chất suy tư, triết lý trong thơ Duy phần nào đã gây chú ý vì khai thác những khía cạnh đời thường gần gũi mà bất ngờ, chứ chưa phải là độc đáo. Mà thực ra, đâu phải nhà thơ nào cũng đạt được trình độ độc đáo. Vì vậy mà Khoảng mỏng vẫn lấp lánh những câu thơ lạ: “Nở nụ cười dâu bể thời gian”, “Tiễn người nhận lại niềm cô độc – Trên đỉnh bạc đầu vỡ hạt thương” (Tiễn), “Những chú kiến trèo lên đỉnh quang minh – Ngộ ra chân lý – hư không!”  và “ Hạnh phúc là khi ta nuôi dưỡng được mình” là điều đáng quý:
 - Tình ai trong gió mang hơi ấm
   Thổi suốt trăm năm một nụ hồng
    (Tản mạn thu)
 
- Những lúc em vui hãy cười
   Những khi em buồn nên khóc
   Xuôi theo dòng sông khó nhọc
   Một đời chảy mãi về Đông
    (Thuyết Bình an)

 - Đêm ghép tên em trên môi lạnh
   Anh cõng mình qua sông
   Mưa rơi hoài chưa tạnh
   Hai nửa tình vào đông
     (Gọi tên em)
Thơ Lê Bá Duy không có những bứt phá mới về hình thức, cũng không  quan tâm đến những cách tân hiện đại, hậu hiện đại như một số nhà thơ trẻ hiện nay tìm tòi, thể nghiệm - nhưng không mấy thành công, nếu không muốn nói đó là những “trò chơi ngôn ngữ” vô tăm tích. Lê Bá Duy thường mực thước và vững vàng trong các thể thơ cách luật với nhịp điệu và các kiểu vần quen thuộc của thơ Việt (vần liên tiếp, vần gián cách, vần cổ truyền, vần ôm..) có linh hoạt, biến ảo. Đây là thế mạnh của Duy làm cho thơ dễ thuộc, dễ vào nội tâm người đọc, đặc biệt, Duy có thế mạnh về lục bát và có nhiều bài hay. Toàn tập thơ 60 bài, ngoài thể 5 chữ, 6 chữ, 7 chữ, 8 chữ, còn lại là thơ tự do, thơ tứ tuyệt mới, trong đó, lục bát chiếm đến 28 bài. Những kỹ thuật lục bát trong thơ Duy như xuống dòng, bậc thang hoặc chen vào giữa từ những gạch nối…là cách để làm mới lục bát và tránh đơn điệu trong cảm xúc, suy nghĩ. Đó là điều cần thiết nhưng nếu không biết thể hiện một cách nghệ thuật thì sẽ rơi vào làm dáng, giả tạo. Rất may, Duy đã không rơi vào trường hợp ấy. Vì vậy, những kỹ thuật nói trên ở nhiều bài thơ trong Khoảng mỏng đã trở thành “hình thức mang tính quan niệm” để thể hiện những cung bậc tình cảm của chính chủ thể sáng tạo.
Lục bát Lê Bá Duy nhuần nhuyễn vừa truyền thống vừa có đổi thay trên nền tảng code nghệ thuật 6 - 8 của ngôn ngữ Việt. Ví như:
Vẫy tay biệt phượng mùa qua
Nghe mình cay xót nếp già thời gian
Trèo lên nóc đỉnh non ngàn
Thả vào mây trắng mênh mang nỗi buồn
       (Tiễn phượng)
Hoặc:
Qua đèo cởi gió trao mây
Nương theo vách núi hao gầy tháng năm
Vói tay chạm ánh trăng rằm
Chạm vào cổ tích… xa xăm hóa gần
    (Qua đèo)
Chuyện xưa trầu quấn lấy cau
Nghìn năm tích vẫn trong nhau nghẹn ngào
Đêm chia tay không trăng sao
Ta nghe giông bão ập vào buồng tim
    (Chia tay em)
Trong Khoảng mỏng, tôi muốn chia sẻ với Lê Bá Duy ở các bài thơ phá cách. Đây là hướng cần thiết để làm mới thơ theo tâm thức của con người hiện đại mà các nền thơ thế giới đã thành tựu. Tuy chưa thật bứt phá và nhuần nhuyễn – vì là những thể nghiệm, nhưng tôi tin, nếu theo hướng này, thì Duy sẽ có nhiều hy vọng để cách tân thơ. Những bài Ngụy biện ý nghĩ, Tốc độ, Đêm sa mạc, Những chú kiến trèo lên đỉnh quang minh, Hạnh phúc, Đêm trong căn nhà kho, Đoản văn gửi em…là những hé lộ cho niềm tin ấy của tôi. Ví như:
Đêm
Những câu thơ tứa ra
Máu chảy từ tim
Thấm xuống địa đạo tình yêu
Chúng mình từng đi qua ngày ấy
   (Đêm sa mạc)
Hoặc:
Thế giới xung quanh
Ghép từ những lát cắt tâm trạng
Muôn hình muôn vẻ
Cảm xúc dâng trào nội thể từ tim
             (Hạnh phúc)
Tốc độ là bài thơ không mới về ý, tứ nhưng tránh được vần điệu ngọt ngào quen thuộc:
Thuở hồng hoang
Trời sanh em và anh
Chúng mình là hai nửa của nhau
Thất lạc từ nghìn năm trước…
Anh băng qua tầng tầng khí quyển
Đuổi theo em bằng tốc độ nghìn năm ánh sáng
Giá em dừng lại
Dừng lại
Mình sẽ ghép hai nửa của nhau…
Tốc độ
Bằng ánh sáng
Sát na
Lỡ mất nhau rồi
Hành trình thơ Lê Bá Duy lặng lẽ nhưng chắc chắn, nghĩa là Duy thấy được những mặt mạnh và cả những mặt khuyết để những tập thơ sau tránh được những bất cập mà trong vô thức sáng tạo mình chưa kịp nhận ra. Và dĩ nhiên là có cả sự mách bảo của người đọc. Biết giới hạn để khắc phục giới hạn là con đường để thơ không đứng yên tại chỗ, để thơ luôn mới, luôn đi bên cạnh cuộc đời, sẻ chia những vui buồn, ơn nghĩa với chung quanh. Lần này, với Khoảng mỏng, Lê Bá Duy đã vượt trội hơn các tập thơ trước về chất đời, chất nghiệm sinh, về nghệ thuật thể hiện. Đó là điều đáng mừng. Nhưng cũng cần nỗ lực hơn nữa về mặt ngôn từ để thơ thực sự mới lạ theo tâm thức và tầm đón đợi của độc giả hiện nay. Từ Khoảng mỏng, bạn đọc chờ đợi và hy vọng những thành tựu mới của Duy ở các tập thơ tiếp theo.

Vỹ Dạ, 3 – 2011
H.T.H

Ngồi lục lại trong đống ảnh cũ, sưu tập những hình ảnh làm phim lưu niệm!

KHOẢNG MỎNG

Đó là

khoảng mỏng thời gian

Vương trên môi má

võ vàng tháng năm

Đó là

khoảng mỏng ánh rằm  

Yêu thương

trót đã ngàn năm thẫn thờ

Đó là

khoảng mỏng câu thơ

Mong manh

mỏng

đến bất ngờ

mong manh.

 21.8.2009

LÊ BÁ DUY

LÊ BÁ DUY

KHAI PHÍM ĐẦU XUÂN
SAU PHÚT GIAO THỪA

Hai mươi năm đón giao thừa
Không bên cha mẹ như xưa đã từng
Tiếng chuông cứ vọng cứ rung
Nghe trong ký ức rưng rưng  lại về

Cách nhau chỉ một bến mê
Mà đi chưa hết bộn bề mưu sinh
Mười năm đuổi bắt bóng mình
Mới hay lụy kiếp đa tình đã mang

Giao thừa năm mới bước sang
Khai Xuân bàn phím mang mang tình người
Yêu thương ơi, nở nụ cười
Lắng nghe điệp khúc cuộc đời ngân vang.

Giao Thừa Tân Mão 2011
L.B.D

Hội Văn học Nghệ thuật An Nhơn họp mặt cuối năm

8 giờ 30 sáng ngày 29/01/2011, tại thư viện huyện An Nhơn, Hội Văn học Nghệ thuật An Nhơn tiến hành họp mặt cuối năm nhằm tổng kết hoạt động Hội, ra mắt Văn nghệ An Nhơn số Xuân và "Hương quê nhà 2". Về dự buổi họp mặt có đồng chí Võ Văn Bình (Trưởng ban tuyên giáo huyện An Nhơn), Phạm Thị Kim Thoa (Trưởng phong van hóa Huyện). Ban chấp hành Hội VHNT An Nhơn, các tác giả có bài trong hai tập nói trên. Đặc biệt có sự tham dự của vợ chồng nhà văn Trương Văn Dân...

Mở đầu chương trình, Giám đốc Trung tâm văn hóa TT-TTDL An Nhơn, đồng chí Từ Văn Minh phát biểu, tuyên bố lý do họp mặt cuối năm. Tiếp theo nhà giáo-nhà văn Nguyễn Hoàn (Phó Chủ tịch Hội VHNT An Nhơn) phát biểu, đánh giá hoạt động Hội và công việc triển khai tạp chí, tuyển tập văn xuôi...

Nhà văn Mang Viên Long- thay mặt Ban Biên tập phát biểu quá trình tuyển chọn và tâm sự cùng các tác giả. Nhà văn nhấn mạnh tạp chí cần quảng bá, in thêm để phát hành rộng đến nhiều bạn đọc trong và ngoài huyện. Chất lượng sách sẽ thu hút nhiều độc giả và sẽ giải quyết kinh phí phát hành...

Sau ý kiến của nhà văn Mang Viên Long, nhiều tác giả tâm sự. Hầu hết khẳng định tạp chí và tuyển tập văn xuôi in đẹp, dày dặn, phong phú - Cần quảng bá phát hành nhiều hơn nữa...

Sau phát biểu của đồng chí Võ Văn Bình - trưởng ban tuyên giáo - đồng chí Từ Văn Minh (Giám đốc trung tâm Nhà văn hóa) kết thúc buổi họp.

Buổi họp cuối năm của Hội VTNT An Nhơn tuy diễn ra trong thời gian ngắn nhưng ấm áp tình văn nghệ! Thay mặt Vanthoviet.com xin chúc mừng lần nữa sự thành công của Hội VHNT An Nhơn!

Tuy Phước, 2//01/2011

MỜI ĐÓN ĐỌC SỐ TẾT TÂN MÃO 2011

Nhân dịp Tết nguyên đán 2011, Ban biên tập VTV ra mắt số đặc biệt chào Xuân Tân Mão!

1. Trang thơ: có sự góp mặt của các tác giả: Nguyễn Tấn On, Đàm Lan, Thạch Thảo, Phan Trang Hy, Lê Ngọc Tâm, Lê Minh Dung, Cao Hoàng Từ Đoan, Lê Bá Duy, Phạm Phù Sa, Vugia, Nguyễn Bá Trình, Nguyễn Đức Dũng, Phan Kỷ Sửu, Trần Mạnh Tuân, Nguyễn Thị Thanh Thủy, Nguyễn Bá Hòa, Nguyễn Hữu Thanh, Nguyễn Ngọc Hưng, Phạm Lưu Đạt...

2. Truyện ngắn: "Tấm vé máy bay" của Đàm Lan, "Con mèo của bà nội (Dương Phượng Toại) "Về làng" của Nguyễn Đặng Mừng.

3. Tản văn & Ký: Ngày Tết bây giờ (Đàm Lan), Nhớ một mùa Tết ...(Mai Hữu Phước), Bút ký "Lễ hội rước người" của Dương Phượng Toại...

4. Thư viện tác giả: Giới thiệu nhà thơ Nguyễn Vĩnh và nhà văn Nguyễn Hiếu...

5. Tư liệu nhà văn: Giới thiệu nhà thơ Thanh Hải và bài hát phổ thơ "Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh Hải

6. Tác phẩm và dư luận: Giới thiệu bài cảm nhận của nhà văn Mang Viên Long về thơ Xuân, Cảm nhận "Bối rối Xuân" của Thủy Hướng Dương (Vân Hạc), Xuân đa tình (thơ Nguyễn Anh Biên, lời bình Phạm Ngọc Thái), Khúc giao mùa (Trần Vân Hạc)...

7. Đường thi xướng hoạ: Một số câu đối Tết

8. Giới thiệu sách và tạp chí: Giới thiệu tập thơ "Mưa xuân thì" của Hồ Thế Phất và bài viết của Lê Bá Duy về tập thơ! Giới thiệu tập thơ "Quên ta" của Thanh Tùng (Mai Hữu Phước)

9. Tư liệu văn học: Giới thiệu bài viết của Mai Hữu Phước "Con mèo dưới cái nhìn y học "...

10. Nhạc tuyển chọn: Một số ca khúc về mùa xuân..

11. Tác phẩm cho thiếu nhi: Giới thiệu chùm truyện ngụ ngôn về mèo của Thanh Trắc Nguyễn Văn.

Kính mời bạn đọc đón đọc!

LINH HỒN MẦU TÍM

Khu đất Mò Ó thuộc xóm Cồn Thiên từ trước đến nay là khu dất hoang nằm chênh vênh bên sườn đồi trọc, chỉ mọc toàn là cây mua . Về diện tích, lồi  lên, lõm xuống ven theo triền đồi không thể đo đạc chính xác, chỉ tính những đám bằng bằng chắc cũng được hai hec ta.

Mùa hè khu đất Mò Ó đẹp lộng lẫy như một bức tranh thiên nhiên. Chỉ nội cái maù tím của nó, ai có một chút  đầu óc hội họa  pha thêm một tí  mầu mè của  tâm hồn hoa lá cành thì không thể không sững sờ bởi cái mầu tím cực kì  rực rỡ: Mầu tím của bạt  ngàn hoa mua mà dân quê ở đây, gọi bằng cái tên không mấy thiện cảm là cây me hoang. Mùa hoa mua nở từ tháng ba chuẩn bị kịp đón ngọn gió Lào nóng khô thổi như sấy tóc. Trong lúc con người ở đây quay quắt với cái nóng gió Lào chết tiệt  thì hoa mua nở tưng bừng. Tím từ lá non, cánh hoa, đến  nhị hoa. Nhị hoa có hương vị  ngọt thanh, nhai một chút là đôi môi của thiếu nữ Cồn Thiên chợt sáng lên một mầu tim diệu kỳ  mà không có loại son môi nào có thể sánh được. Son Hàn Quốc nghe  nổi tiếng vậy nhưng cũng chỉ là mầu tím tối.

Có lẽ chẳng nước nào trên thế giới chế biến được một loại son môi, để các cô gái tân thời có  một làn môi xinh đẹp như môi cô gái xóm Cồn Thiên, khi nhai một chút nhị hoa mua thuở đó. Nói thuở đó vì kể từ năm 1972, quân đội Mỹ đem các loại xe cơ giới tối tân đến cày cạt mô đất Mò Ó để biến triền đồi nầy thành một căn cứ quân sự, nhằm cắt đứt con đường tiếp tế cho các các chiến khu đâu đó xa tắp trên dãy Trường Sơn, mà đứng từ Mò Ó nhìn lên chỉ thấy toàn núi non trùng điệp, xanh rì. Lính Mỹ từ ngày lập căn cứ nầy đổ máu không ít, vì phải chiụ đựng những trận pháo kích của quân Giải Phóng. Ruộng của xóm Cồn Thiên không nhiều, không mầu mỡ, nhưng chính nó đã sản xuất ra những hạt vàng cho Bộ đội những năm tháng chiến tranh ác liệt. Triền đồi hoa mua đã bị bào trọc, họa chăng chỉ còn sót một vài đám tiếp cận với bờ ruộng. Nhưng rồi hoa mua  cũng không còn mầu tím nữa, bởi những đoàn công voa suốt ngày đêm chở đạn lên về căn cứ, đã phủ lên cây cỏ  ở đây một mầu đỏ chạch của bụi đất pha  bazan. Số phận của hoa mua trên triền Mò Ó cũng mang nỗi thăng trầm như người dân ở đây.

Sau khi đất nước thông nhất, những đám cây  mua còn sót lại một lần nữa  bị đào xới tận gốc rễ, bởi chính bàn tay những  người dân Cồn Thiên thiếu đói. Không phải họ đào cây mua lên mà ăn.Thứ cây nầy chỉ làm đẹp chứ không thay được miếng cơm manh áo. Nhưng người dân Cồn Thiên có lẽ từ thời tổ tiên ông bà khai phá ra xóm Cồn Thiên đến nay, chưa hề có được một ngày thư thái để có thể nhận ra vẻ đẹp của quê hương mình. Lấy đâu cảm hứng để nhận ra vẻ đẹp của loài me hoang! 

Nói tiếp cái ý do đâu gốc mua bị đào xới. Sau 1975 trước cảnh thiếu đói, căn cứ quân sự Mỹ ở Mò Ó đã đem lại một vài hạt  cơm trợ đói, nhưng nó cũng lấy đi sinh mạng không ít những đứa trẻ và cả ông bà già. Khi ngày ngày họ lên đây đào xới tìm sắt thép, gõ đầu đạn lấy nhôm. Chiến tranh qua đã gần chục năm thế mà trên triền đồi Cồn Thiên thỉnh thoảng  lại vang lên những tiếng nổ rung chuyển đất đá, với những  cụm khói ùn lên như tai nấm khổng lồ ghê rợn. Tiếp theo đó là tiếng gào khóc thê thảm, lúc thì ở đầu xóm,  lúc thì cuối xóm. Tiếng gào khóc nghe  quá uất ức đau đớn.  Hơn cả tiếng gào khóc của người dân Cồn Thiên lúc có người chết thuở còn chiến tranh.

Một đợt rà mìn trên cồn Mò Ó do Tỉnh đội tổ chức. Sau đó một khu công nghiệp được hình thành. Từ đấy có một câu chuyện về rừng mua, vô tình biến nó  thành khu vườn quái dị như trong  chuyện cổ  tích.

Mấy năm sau, nói thì mấy năm nhưng cũng đến gần cả chục năm, tính từ khi khu công nghiệp hóa chất bắt đầu hoạt động, vùng ruộng lúa đã từng cho bộ đội những hạt thóc vàng dần dần mất mùa liên tiếp.Có gieo, có cắt, nhưng hạt lúa thu được mùa sau ít hơn mùa trước. Những năm gần đây cây lúa không còn lên được nữa bởi những dòng nước vàng quánh hoặc đen sì  từ khu công nghiệp đổ ra. Trước đây dân Cồn Thiên chết vì chiến tranh thì nhiều bởi đây là căn cứ chìm của Cách mạng. Tiếp theo là chết vì  người dân đào xới để lấy đầu đạn. Hai cái chết tức tưởi mới hết gieo rắc trên xóm Cồn  Thiên, giờ đến lượt cái chết âm thầm đau đớn, nhưng cũng hết sức nghiệt ngã: Chết vì bệnh ung thư! Mấy năm qua số người bị căn bệnh nầy chỉ rải rác. Nhưng mỗi ngày thấy có vẻ nhiều hơn, khiến chính quyền địa phương phải quan tâm. Vừa rồi Bộ Y tế về khám sức khỏe cho người dân Cồn Thiên đã có kết luận: Số người mắc bệnh ung thư  giai đoạn đầu đã lên tới xấp xỉ con số mười. Đó là  chưa kể những bệnh nhân  giai đoạn sau đang điều trị ở các bệnh viện.

Vợ chồng chị Lành người  xóm Cồn Thiên, trước đây ở cùng cha mẹ, nay cùng một số hộ  được Ũy ban xã cấp cho mấy lô  đất thuộc  vườn mua cổ tích, phiá ngoại vi khu công nghiệp. Hai vợ chồng chị làm công nhân cho một nhà máy hóa chất ở khu Mỏ Ó. Tính đến nay đã hơn bốn năm. Hai vợ chông đang làm ăn khỏe mạnh, dành dụm được ít nhiều, đùng một cái tai họa giáng xuống. Thằng con trai đầu của anh chị đang học lớp mười, một buổi tối ăn xong ôm bụng quằn quại. Ra trạm xá xã uống thuốc đau bụng nhưng  không bớt. Lên bệnh viện Huyện xổ lãi cũng  không có. Vượt tuyến thấu bệnh viện tỉnh chụp hình, thấy khối u trong bụng. Thế là hết! Nó mới mất tháng mười năm ngoái, tính ra đã chín tháng mười hai ngày. Đứa con trai mất, kéo theo cơ nghiệp anh chị góp nhặt gầy dựng bấy nay cũng xem như đổ xuống sông. Anh chị chỉ có một đứa con, đúng là om treo đầu giàn. Giờ đã vỡ tan tành. Từ đó đến nay, anh Lành sinh ra nát  rượu, bỏ bê công việc, chẳng hề bén mảng đến nhà máy. Chị thì bỏ đâu quên đó, chẳng tính toán làm ăn gì được. Một  hôm chị thấy hoàn cảnh kinh tế gia đình sa sút, sức khỏe cả hai vợ chồng đều suy giảm. Chị hồi tỉnh trước anh. Chị năn nỉ anh bỏ uống rượu:                                

-. Trời thương sẽ cho mình đứa con khác. Cố gắng làm lụng tích lũy cho con cái sau nầy. Mình đang còn trẻ không thể sống hoài như thế nầy được... Chị nói với chồng như vậy. Dù ăn ở chung với nhau một nhà, ngủ chung một giường, mà như thể lần đầu tiên anh nhìn thấy mặt vợ.  Anh trông chị xác xơ mà động lòng. Lỗi nầy chẳng do ai cả, chỉ tại  số trời thôi. Anh hứa sẽ không uống rượu nữa. Một sáng nọ chị mừng khấp khởi khi thấy  anh đến nhà máy xin đi làm trở lại.                                         

Cả vùng đất quanh nhà chị bốn năm trước đây khi chị cùng chồng đặt lát cuốc đầu tiên đắp cái nền nhà, thì cỏ đuôi gà mọc phủ. Đó đây còn  một vài bụi mua tím ngắt lắt lay trước gió. Giờ thì nó biến thành một khoảnh xám xịt, cát chẳng ra cát, đất chẳng ra đất, đang lan dần  tới trước thềm nhà chị. Mấy khóm hoa vạn thọ, mười giờ, anh Lành trồng trước ngõ đều lần lượt  theo gió bay lên trời. Anh Lành bàn với chị đào một cài rãnh ngăn không cho nước thải từ các nhà máy thấm qua vườn nhà mình.

Anh Lành đi theo xe áp tải hàng vào thành phố. Ở nhà  những lúc không làm ở nhà máy, chị tiếp tục đào rãnh một mình. Đây là thứ công việc không đẻ ra đồng lợi nhưng không làm không được. Cái mùi  hắc không ra hắc, thối không ra thối, cứ xông vào mũi mỗi khi trời đứng gió. Không ai ăn ở kiểu nầy được. Vậy là phải làm. Nhưng phải làm vào ngày chủ nhật hoặc tranh thủ ngoài giờ lao động. Do vậy từ hôm anh Lành đi rồi, chị đào xới đến hơn bảy giờ tối mới vào lo cơm nước. Ăn một mình cũng khỏe.

Hôm nay chị định nghỉ tay vì thấy đã chạng vạng tối, nhưng nghĩ còn mấy thước nữa là con rãnh ăn thông ra ruộng. Đến đó là thôi. Chị cố gằng đào thêm một chút nữa, để ngày mai có thể hoàn tất. Vừa vung mạnh lưỡi cuốc xuống chỗ đất cứng chợt lưỡi cuốc  chạm vào một cái gì đó kêu một tiếng rắc giòn như bẻ nhánh củi khô. Chị chú  mắt  nhìn xuống,  trong thứ bóng tối nhờn nhợt của đầu hôm, chị thấy một bóng người ăn vận  y phục tím ngắt từ dười đáy rãnh lồm cồm chui lên. Chị Lành hết hồn vía, chị thét lên một tiếng, ném cái cuốc ra xa, vắt chân lên cổ chạy. Nhưng chợt có tiếng kêu cất lên từ phía dưới  rãnh:        

 -Chị kia đừng chạy, tôi không làm hại chị đâu.

Chị Lành nghe ai đó gọi mình, thanh âm không có vẻ gì là tiếng hú dọa  ma quái, chị dừng lại và quay đầu lui nhìn. Bây giờ thì chị thấy  rõ: Một cô gái vận một thứ trang phục mầu tím kỳ lạ. Đặc biệt đôi môi đánh một loại son gì mà phát quang tím rực rỡ. Da mặt thì xanh ngắt như mầu lá.  Từng bước tiến về phía chị. Chị Lành vừa bước  thụt lùi miệng vừa lắp bắp hỏi -Cô là ma? Là Hồ li tinh?

-Tôi không phải  ma. Cũng không phải yêu tinh -Bóng cô gái  mầu tím trả lời-Tôi là một linh hồn. Linh hồn khác với tinh ma, chị biết không.

Chị Lành tiếp tục thụt lùi vừa lắc đầu. Bóng cô gái kỳ quái không tiến thêm nữa. Thấy vậy, chị Lành cũng đứng lại nhìn . Cô ta  cất tiếng hỏi lạnh như băng giá khiến chị  rùng mình:

-Chỗ nầy của tôi ở đã lâu sao bỗng nhiên chị vác cuốc đến đào phá?

-Khu đất nầy là vườn của tôi mà -Chị Lành cãi-.Nhà tôi kia kìa cô  không thấy sao?                -Nhà chị cũng thuộc vườn của tôi -Vẫn với giọng âm u  lạnh lẽo bóng  cô gái tự xưng mình là một linh hồn trả lời.

-Nhưng tôi được chính quyền cấp sổ đỏ kia mà.

-Nhưng đây là đất của tôi, chị nghe rõ chưa?

-Đây là đất hoang từ xa xưa, có phải là vườn tược của ai đâu.

-Có đấy

 Giờ thì linh hồn mầu tím tỏ vẻ bực tức, gằn giọng -Vườn của dòng họ tôi đấy.

Rồi vặn hỏi chị Lành:

-Vậy tôi hỏi: Chị nhận cái mà chị gọi là sổ đỏ nhà nước cấp cho chị từ lúc nào?

-Lâu rồi .

-Lâu là mấy năm?  Bóng cô gái  mầu tím kỳ quái vẫn chưa chịu buông tha.

-Cũng gần năm năm nay.

-Vậy thì trước hay sau ngày mà khu đất nầy còn là vườn hoa mầu tím?

-Tất nhiên là sau.

-Thế  thì được rồi, chị hãy đến đây. Linh hồn mầu tím vừa nói vừa bước đến  rãnh, chỗ chị Lành vừa đào. Nhưng chị Lành không dám tới. Bóng mầu tím giục:

-Chị  đến đây tôi giải thích cho nghe. Tôi không bao giờ làm  hại ai cả.

Chị Lành vẫn không dám bước tới. Thấy vậy, Linh hồn mầu tím cúi xuống rãnh lấy tay lay lay một cái gì đó rồi kéo lên.

 - Trời ơi-Chị Lành kêu lên kinh ngạc-Một bụi mua tràn đầy hoa tím sáng rực. Linh  hồn mầu tím hỏi;

 -Chị đã hiểu chưa?

Chị Lành vẫn  lắc đầu tỏ dấu không hiểu.

-Nầy nhé, tôi ở đây từ thuở có những  bông hoa nầy, mà theo chị nói, chị được cấp giấy phép đến ở khu đất nầy lúc không còn một bụi hoa mua mầu tím nào nữa.  Có phải vậy không?  Nghĩa là chị đến đây sau tôi. Giờ thì rõ rồi chứ.

Chị Lành vẫn lắc đầu. Chợt linh hồn mầu tím nổi giận:

-Hãy rời khỏi nơi nầy gấp, đây là đất  lành của hoa mua mầu tím. Bọn các ngươi đã đến đây biến nó thành một vùng đất nhiễm độc, đầy chết chóc .Thấy chưa! -Linh hồn mầu tím chỉ tay lên  những đám khói tỏa ra từ những ống khói trong nhà máy, đang vần vũ trên trời, rồi nói -Tử khí bao trùm trời đất!.Các ngươi đã tận diệt những bông mua mầu tím chúng tôi. Vừa nói, linh hồn mầu tím vừa quất mạnh những nhánh mua, làm những bông hoa biến thành những tia sáng cực tím bay thẳng  vào mắt chị. Hốt hoảng chị Lành bỏ chạy. Nhưng ở đâu chị cũng thấy những tia  tím ngắt từ trên trời xuyên qua những đám khói chiếu thẳng vào chị,  khiến toàn thân chị đau đớn. Chị Lành thét lên.

Anh Lành đang say ngủ bên cạnh vợ chợt  nghe chị Lành thét, anh giật mình vùng dậy lay vai chị.Chị Lành tỉnh giấc ôm chồng run rẩy

-Em nằm mơ gì vậy?  Anh Lành ôm chặt vợ cho chị bớt hốt hoảng rồi dịu dàng hỏi.

 Đang cơn kinh hoàng chị Lành không trả lời chồng nổi nữa. Chị rúc đầu vào ngực anh khóc rưng rức. Một lát chị nói:

-Ta dọn nhà đi ở chỗ khác thôi anh ạ. Giọng  chị chưa hết kinh hãi.

Chặp lâu sau, chị Lành bình tỉnh trở lại, chị kể cho chồng nghe câu chuyện mình nằm mơ.

Anh Lành an ủi vợ:

-Có lẽ em buồn và lo lắng quá sinh ra mộng mị vậy thôi, ngủ đi

 Anh ôm chị thật chặt  vào đôi tay rắn chắc của mình, dỗ chị ngủ.

     Sáng  mai chị Lành nhất định đòi chồng phải ra chỗ  cái rãnh chị đào dở hôm qua, tiếp tục đào sâu hơn để coi có gì dưới đó không. Đào xuống  gần  một tấc nữa,  anh Lành kéo lên một tụm cây ruỗng mục. Nhìn lại đó là một bụi cây mua bị chôn vùi lâu năm chưa hoai hết. Hai vợ chồng chị Lành nhìn nhau  lấy làm lạ.

Câu chuyện đến tai của một cụ ông trong  xóm Cồn Thiên. Cụ đã sống qua ba thế kỷ tại khu đất nầy. Cụ nói với mọi người rằng hoa cỏ thiên nhiên cũng có linh hồn. Khi con người tàn phá thiên nhiên chắc chắn sẽ bị báo ứng.

Ông cụ nói  vậy thì nghe vậy, còn đúng sai chỉ có trời mới biết. Có điều chắc chắn là khi con người đã đầu độc thiên nhiên, thì bằng cách nào đó, thiên nhiên cũng sẽ đầu độc lại con người.

NGUYỄN BÁ TRÌNH

NHỮNG CHÚ KIẾN TRÈO LÊN ĐỈNH QUANG MINH

Bám vào đá chông chênh bò lên đỉnh
Tốc độc @ cuộc hành trình "trường chinh vạn dặm"
Ngoảnh lại - bờ vực thẳm
ngước lên - rực ánh bình minh

Cuộc chinh phục thiên nhiên đầy thương tích
Gió mưa bão tố qua rồi
Hun hút gió xênh xang bài ca chiến thắng
độc hành ý nghĩ lặng lẽ hát vang

Chẳng tìm được gì trên đỉnh quang minh
Ngoài cô đơn tiếng lòng mình khắc khoải
Nghe tiếng vỗ tay đồng loại
Nước mắt cuộn dòng xoáy lở yên bình...

Những chú kiến trèo lên đỉnh quang minh
Ngộ ra chân lý
...hư không!
5/12/2010
L.B.D

Chào bạn đọc vnweblogs.com!

Mặc dù đã có diễn đàn http://vanthoviet.com/, nhưng khi vnweblogs.com hoạt động trở lại tôi rất vui mừng! Vậy là các anh chị và bạn bè tôi đã có nơi giãi bày tâm sự rồi!

Nhân dịp mùa giáng sinh đến xin gửi clip này đến với các bạn, vừa để trở lại với blog vừa là lời chúc trân trọng! Mời xem!

Chùm thơ nửa đêm

ĐAU

Không phải là hạnh phúc

Cũng chẳng phải nỗi đau

Thế sao tim cứ nhức

Và tình - dâu - bể - dâu...

07/10/2010

L.B.D

KHỔ

Có tảng đá  trong ngực

Đẩy mãi vẫn chưa ra

Có cô đơn thao thức

Tứ- thơ- ta -vỡ-oà...

07/10/2010

L,B.D

THƠ

Cứ buồn thơ lại đến

Nhuộm hồn xanh máu tươi

Hét vang những hiển hiện

Năm tháng nở hoa cười

Ngày chưa tắt sau đồi

Hoa tàn trong ngõ vắng

Môi tìm môi chát đắng

Tim vỡ loáng loang đời

Cuộc tình xa dĩ vãng

Người đi từ trăm năm

Ta nhặt về tỵ nạn

Ủ ấm một hoang tàn...

07/10/2010

L.B.D

TRONG MƠ

Đêm dài xa ngút mắt

Mộng mỵ về xanh ta

Nhập hoà tan hư ảnh

Thơ và tình thăng hoa...

07/10/2010
L.B.D

GỌI TÊN EM

Đêm ghép tên em trên môi lạnh

Anh cõng mình sang sông

Mưa rơi hoài chưa tạnh

Hai nửa tình vào đông...

Tiếng thét ta vô vọng

Em ơi ở phương nào?

Đắp đời em tấm áo

Thơ - em - và - ta - say...

07/10/2010
L.B.D


THƠ TẶNG EM

Đêm nghe tim em gọi

Ta ngỡ mình bên nhau
Thương mùa non giọng nói
Xót đời còn nỗi đau

Đêm - em ơi, mưa muộn
Lẻ hai đứa phương trời
Có gì xanh tròn khuyết
Để tình còn có nhau.
07/10/2010
L.B.D

THUYẾT BÌNH AN

Những lúc em vui hãy cười

Những khi em buồn nên khóc

Xuôi theo dòng sông khó nhọc

Một đời chảy mãi về Đông!

07/10/2010

L.B.D

LÊ BÁ DUY

TẠM BIỆT ĐÀ LẠT

Đành thôi lỗi hẹn với người

Rừng thông rưng rức hát lời tiễn đưa

Dã quỳ đẫm lệ dưới mưa

Sương giăng mắt biếc đủ vừa nhớ thương...

XANH

Tôi nhìn tôi

Bằng màu áo lính của cha

Kỷ niệm xanh lặn vào quá khứ

Mái tóc xưa giờ đã bạc màu

Tôi nhìn cuộc đời

Bằng màu xanh cỏ, cây, trời, biển...

Tháng năm xanh quặn thắt kiếp người

Dâu bể tôi hai bờ hư- thực

Tôi nhìn các con tôi

Bằng màu xanh hy vọng

Ước mơ xanh phủ bốn phương trời

           Trái đất xanh màu niềm tin, sự sống...

                                           L.B.D

(Trích trong tập "VỀ NGUỒN" - NXB VĂN HỌC, 2010)

Giới thiệu sách mới: VỀ NGUỒN

VỀ NGUỒN là tập thi tuyển 1000 bài, 1000 trang của các tác giả kim cổ bốn phương. Tuyển thơ nằm trong ý niệm tinh thần và không khí chung của cả nước hướng về đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Quá trình biên soạn gần 1 năm đã thu hút hơn 5000 bài thơ của hơn 1000 tác giả khắp bốn phương gởi về góp mặt. Ban biên tập đã dày công sưu tầm gần 150 bài thơ của các tác giả thuộc thời kỳ đầu của lịch sử thi ca Việt Nam.

Theo tinh thần tuyển chọn thơ, VỀ NGUỒN "Nhằm tôn vinh vẻ đẹp Việt Nam, quê hương, đất nước, con người. Tri ân công lao của tiền nhân đã đổ máu xương suốt chiều dài lịch sử trong công cuộc đấu tranh dựng nước, cứu nước và giữ nước"

Trên tinh thần hướng về nguồn cội, VỀ NGUỒN không chỉ là tuyển thơ, mà còn là nơi mở rộng vòng tay giao lưu bè bạn bốn phương. Thơ ví như một đại sứ thiện chí để mọi người nắm chặt tay nhau hướng về những điều tốt đẹp nhất của cuộc đời.

Phòng Văn hóa thông tin và Hội sinh vật cảnh huyện Duy Xuyên đề xướng thực hiện tuyển tập thơ này. Sách do nhà xuất bản Văn Học ấn hành và phát hành từ cuối tháng 9/2010.

MAI HỮU PHƯỚC (Hội Nhà văn Đà Nẵng)

CHIỀU AN NHƠN


An Nhơn chiều lãng đãng
Mây lờ lửng sông Kôn
Rượu Bàu Đá tớp cạn
Say một vùng cô thôn

Ngả nghiêng đồi tháp cổ

Gió Trường Thi mơ màng

Nghe tràn dâng sóng vỗ

Xuân lại về mênh mang..

L.B.D

CÀ PHÊ Ở "BẾN MY LĂNG"

Cà phê ở "Bến My Lăng"

Bâng khuâng hồi tưởng vầng trăng thưở nào

Chiếc đèn thổi lệch ngọn sào

Tiếng ai nấc giữa nghẹn ngào bến sông
L.B.D

NGÀY EM VỀ QUÊ

(Gửi MH)

Em về Hà Nội đổ mưa

Nghe hoa sữa rụng sớm trưa đi về

Cha già quá cố miền quê

Dõi theo con bước tái tê nghẹn ngào

Bao năm rong ruổi ra vào

Sinh nhai thơ phú nặn nhào rét căm

Cha ơi Văn hiến nghìn năm

Dâng lên thương nhớ quặn đằm xót xa

Nén hương con kính dâng cha

Tấm lòng gửi lại quê nhà con đi

Từ miền Nam khúc thầm thì

Câu thơ vọng uớt nhòe mi tưởng Người!

L.B.D

LÊ BÁ DUY

VU LAN NHỚ MẸ

Con về mẹ đã phế nhân  (*)

Oằn vai  nghiêng phía một chân mẹ cười

Bão xa xô lệch góc trời

Rưng rưng biển lệ mưa rơi đẫm mùa

Bảy mươi ít được nhiều thua

Cuộc đời vất vả phèn chua vẫn còn

Bốn mươi năm lẻ nuôi con

Mười năm tàn tật héo hon với đời

Con đi về phía mặt trời

Có mẹ nâng cánh rạng ngời câu thơ

Mai này con sẽ bơ vơ

Nếu không có mẹ hồn thơ nghẹn ngào!

Vu Lan 2010

L.B.D

(*) Từ Mẹ tự trào về mình!

Nửa vầng trăng

(Kính tặng anh HTT và chị Phụng)

Anh về Bình Định

ở quên

Say người

say cảnh

tuổi tên lạc đường

Níu chân lãng tử tha hương

một vầng trăng

một con đường

thi nhân

Vĩnh Long - Bình Định hóa gần

Em, Bầu Đá cứ níu chân dùng dằng

Mai này khuyết nửa vầng trăng

Vắng anh nỗi nhớ vết hằn thời gian...

L.B.D
                       MOI XEM TAI DAY

LÊ BÁ DUY

Tiễn phượng

Vẫy tay biệt phượng mùa qua

Nghe mình cay xót nếp già thời gian

Trèo lên nóc đỉnh non ngàn

Thả vào mây trắng mênh mang nỗi buồn

5/8/2010

L.B.D

 (Xem tiếp)