VỀ VĂN BẢN "HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ" (Hạ Tri Chương) - LÊ BÁ DUY

By LÊ BÁ DUY

 

LÊ BÁ DUY

VỀ VĂN BẢN

HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ (Hạ Tri Chương)


Sách Ngữ văn lớp 7 (tập 1 trang 125+126) có đưa vào giảng dạy bài "Hồi hương ngẫu thư" ( Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê) của Hạ Tri Chương.


Đây là bài thơ chữ Hán ra đời cách đây 1254 năm nhưng tình cảm bài thơ thật mãnh liệt nồng nàn và có sức thuyết phục bạn đọc mạnh mẽ. Nguyên tác bài thơ viết theo thể Thất ngôn tứ tuyệt bản dịch thơ lục bát. Mặc dù bản dịch thơ tương đối sát ý nhưng vẫn chưa đạt. Thứ nhất là thể thơ; thứ hai  " mân mao tồi" (tóc mai đã rụng). Nhưng ở hai bản dịch chưa sát ý là của ông Vỹ "tóc đà khác bao" và của ông San "tóc pha sương" (pha sương tức chưa già so với tuổi 86 mà lúc Hạ Tri Chương đã viết bài thơ này).


Dù sao khi dạy bản dịch người thầy vẫn phải bám sát nguyên tác để dạy cho học sinh. Thế nhưng bản dịch thơ lục bát kém thuyết phục bạn đọc.  Tôi xin đưa ra một bản dịch thơ khác bằng thể thất ngôn tứ tuyệt dưới đây để bạn đọc tham khảo:


Nguyên tác:  (phiên âm)

                   Thiếu tiểu ly gia lão đại hồi

                   Hương âm vô cải mấn mao tồi

                   Nhi đồng tương kiến bất tương thức

                   Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

                                      HẠ TRI CHƯƠNG
 

Dịch thơ:    
                   Khi đi trẻ lúc về già

                   Giọng quê vẫn thế tóc đà khác bao

                   Trẻ con nhìn lạ không chào

                   Hỏi rằng: Khách nơi nào lại chơi?

                             (Bản dịch: Phạm sĩ vĩ)

Dịch thơ:    
                   Trẻ đi già trở lại nhà

                   Giọng quê không đổi sương pha mái đầu

                   Gặp nhau mà chẳng biết nhau

                   Trẻ cười hỏi: "Khách từ đâu đến làng?"

                             ( Bản dịch: Trần Trọng San)


Dịch thơ

                   Niên thiếu rời nhà già trở lại

                   Giọng quê không đổi tóc màu mây

                   Trẻ con gặp mặt không hề biết

                   Cười hỏi: Nơi nào khách đến đây?

                                (Bản dịch: Lê Bá Duy)

       

                                                                  Tuy Phước tháng 11. 2007

   L.B.D

More...

Thơ và đặc trưng của Thơ

By LÊ BÁ DUY

Một số đồng nghiệp và học sinh yêu cầu tôi cung cấp thông tin về Thơ! (Thơ là gì? Đặc trưng của Thơ? Và phân tích Thơ như thế nào?...) Khó mà nói hết được! Tôi xin pots lên đây bài nghiên cứu này để các bạn và các em cùng tham khảo!

More...